Ligji për Statistikën Shtetërore
„Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 54/1997, 21/2007, 51/2011, 104/2013, 42/2014, 192/2015, 27/16, 83/18, 220/18, 31/20 – Tekst i konsoliduar
I. DISPOZITA TË PËRGJITHSHME
Neni 1
Me këtë ligj rregullohen pozita dhe fusha e veprimtarisë së statistikës shtetërore, bazat metodologjike dhe organizative të hulumtimeve statistikore, grumbullimi, përpunimi, paraqitja, ruajtja, mbrojtja dhe shpërndarja e të dhënave statistikore.
Neni 2
Statistika shtetërore është veprimtari profesionale dhe e pavarur, e cila në bazë të parimeve shkencore, u siguron përdoruesve (persona juridikë dhe fizikë) të dhëna për ekonominë, demografinë, jetën sociale, mbrojtjen e mjedisit jetësor dhe fusha të tjera.
Neni 3
Shprehjet e caktuara të përdorura në këtë ligj kanë kuptimin si vijon:
• me “të dhëna statistikore zyrtare në Republikën e Maqedonisë” nënkuptohen të dhënat që, në përputhje me Programin e hulumtimeve statistikore, publikohen nga Enti Shtetëror i Statistikës dhe bartësit e autorizuar;
• me “hulumtim statistikor” nënkuptohet procesi i përgatitjes, grumbullimit, përpunimit, magazinimit, ruajtjes, analizës dhe shpërndarjes së të dhënave për dukuri masive, në bazë të parimeve shkencore, nga fushat e përcaktuara në nenin 2 të këtij ligji;
• me “njësi raportuese” nënkuptohen personat juridikë, personat fizikë, organet e pushtetit shtetëror dhe ekonomitë familjare që, në kuadër të hulumtimeve statistikore, japin të dhëna ekskluzivisht për qëllime statistikore.
• me “Program për hulumtime statistikore” nënkuptohet akti me të cilin përcaktohen hulumtimet statistikore për një periudhë shumëvjeçare, në përputhje me këtë ligj;
• me “shpërndarje e të dhënave” nënkuptohen aktivitetet për paraqitjen e të dhënave statistikore dhe metadatave dhe sigurimin e qasjes së përdoruesve në to;
• me “regjistra statistikorë” nënkuptohen koleksione të të dhënave për njësitë raportuese me përmbajtje dhe formë të caktuar, të cilat përditësohen vazhdimisht nga të gjitha burimet relevante dhe përdoren ekskluzivisht për qëllime statistikore;
• me “bartës të autorizuar” nënkuptohen: Enti Shtetëror i Statistikës, Banka Popullore e Republikës së Maqedonisë dhe subjektet e tjera të përcaktuara në Programin e hulumtimeve statistikore, të cilat në grumbullimin, përpunimin dhe shpërndarjen e të dhënave zbatojnë standarde, metoda dhe teknika statistikore;
• me “bartës të koleksioneve të të dhënave” nënkuptohen personat juridikë, organet e pushtetit shtetëror ose trupat e tjerë që i mbajnë këto koleksione në përputhje me ligje të veçanta dhe i përdorin për përcaktimin e të drejtave dhe detyrimeve të personave juridikë dhe fizikë;
• me “përdorim për qëllime statistikore” nënkuptohet përdorimi i të dhënave ekskluzivisht për zhvillimin dhe prodhimin e të dhënave statistikore zyrtare;
• me “të dhëna konfidenciale” nënkuptohen të dhëna që mundësojnë identifikimin e drejtpërdrejtë ose të tërthortë të njësisë raportuese apo statistikore dhe, me këtë, zbulimin e informatave individuale. Si të dhëna konfidenciale konsiderohen:
1. të dhënat identifikuese që mundësojnë identifikimin e drejtpërdrejtë të personit juridik, personit fizik ose organit të pushtetit shtetëror (emri, mbiemri, adresa dhe numri unik identifikues);
2. të dhënat individuale që i referohen personit juridik;
3. të dhënat individuale që i referohen personit fizik (të dhëna personale);
4. kategoritë e veçanta të të dhënave personale sipas Ligjit për mbrojtjen e të dhënave personale;
5. të dhënat statistikore të agreguara që mundësojnë identifikim të tërthortë të njësisë raportuese;
• me “identifikim të drejtpërdrejtë” nënkuptohet njohja e njësisë statistikore përmes të dhënave të saj identifikuese;
• me “identifikim të tërthortë” nënkuptohet identifikimi i njësisë statistikore në çdo mënyrë tjetër përveç identifikimit të drejtpërdrejtë.
Neni 4
Statistika shtetërore zbatohet sipas parimeve të pavarësisë profesionale, neutralitetit, objektivitetit, besueshmërisë, konfidencialitetit statistikor dhe racionalitetit.
Neni 4-a
Parimet nga neni 4 kanë këtë kuptim:
• “pavarësi profesionale” – veprimtaria statistikore kryhet mbi baza profesionale dhe shkencore, pa ndikime të jashtme;
• “neutralitet” – përcaktim profesional i metodave dhe definicioneve, me trajtim të barabartë të të gjithë përdoruesve;
• “objektivitet” – zhvillim, prodhim dhe shpërndarje sistematike, të paanshme dhe transparente të statistikave;
• “besueshmëri” – matje e saktë dhe konsistente e realitetit;
• “konfidencialitet statistikor” – përdorim i të dhënave vetëm për qëllime statistikore dhe ndalim i zbulimit të paligjshëm;
• “racionalitet” – shpenzime proporcionale me rëndësinë e rezultateve dhe minimizim i barrës për njësitë raportuese.
Neni 4-b
Enti Shtetëror i Statistikave dhe bartësit e tjerë të autorizuar i zhvillojnë, prodhojnë dhe shpërndajnë statistikat duke respektuar kriteret vijuese të cilësisë: rëndësia, saktësia, përditësia, respektimi i afateve të parashikuara, qasja dhe qartësia, koherenca dhe krahasueshmëria.
Neni 4-v
Kriteret nga neni 4-b i këtij ligji kanë kuptimin si vijon:
• “rëndësia” tregon shkallën në të cilën statistikat u përgjigjen nevojave aktuale dhe potenciale të përdoruesve;
• “saktësia” tregon afërsinë e vlerësimeve statistikore me vlerat reale;
• “kohëzgjatja” (afati kohor / përditësia) tregon periudhën kohore ndërmjet ndodhjes së fenomenit dhe publikimit të informatave që e përshkruajnë atë;
• “respektimi i afateve të parashikuara për publikim” nënkupton publikimin e të dhënave sipas Kalendarit për publikimin e të dhënave statistikore zyrtare;
• “qasja dhe qartësia” nënkupton që statistikat shtetërore duhet të prezantohen në formë të qartë dhe të kuptueshme, të shpërndahen në mënyrë të përshtatshme, të jenë të disponueshme dhe të aksesueshme mbi bazë të paanshme, si dhe të shoqëruara me metadatën e nevojshme; dhe
• “koherenca dhe krahasueshmëria” nënkupton që të dhënat statistikore zyrtare duhet të jenë konsistente dhe të krahasueshme ndërmjet rajoneve dhe vendeve, në periudha të ndryshme kohore, me mundësi për kombinimin e tyre dhe përdorimin e përbashkët nga burime të ndryshme.
Në zbatimin e kritereve të cilësisë nga paragrafi 1 i këtij neni, respektohen rregulloret evropiane për fushat përkatëse statistikore, në lidhje me strukturën dhe periodicitetin e përgatitjes së raporteve të cilësisë.
Neni 4-g
I fshirë.
II. STRUKTURA ORGANIZATIVE E STATISTIKAVE SHTETËRORE
Neni 5
Detyrat themelore në ushtrimin e veprimtarisë së statistikave shtetërore i kryen Enti Shtetëror i Statistikave (në tekstin e mëtejmë: Enti), përmes zbatimit të hulumtimeve statistikore në bashkëpunim me njësitë raportuese dhe përmes sigurimit të të dhënave nga bartësit e regjistrave të të dhënave.
Hulumtime statistikore kryejnë gjithashtu:
• Banka Popullore e Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe
• subjekte të tjera të përcaktuara në Programin e hulumtimeve statistikore (në tekstin e mëtejmë: bartës të autorizuar).
Hulumtimet statistikore që zbatohen nga bartësit e autorizuar nga paragrafët 1 dhe 2 të këtij neni përcaktohen në Programin e hulumtimeve statistikore.
Neni 6
Bartësit e autorizuar, lidhur me hulumtimet statistikore që i zbatojnë në përputhje me Programin e hulumtimeve statistikore (në tekstin e mëtejmë: Programi), kryejnë këto veprime:
• përgatisin bazat metodologjike për hulumtimet statistikore, në përputhje me nenet 14 dhe 15 të këtij ligji;
• përgatisin instrumentet për realizimin e hulumtimit (metodologji, udhëzime, formularë dhe të tjera);
• kryejnë përpunimin dhe shpërndarjen e të dhënave statistikore zyrtare të përfituara nga hulumtimet statistikore; dhe
• kryejnë edhe punë të tjera të përcaktuara me këtë ligj.
1. Enti Shtetëror i Statistikës
Neni 7
Enti është koordinator i statistikave shtetërore brenda sistemit statistikor të Republikës së Maqedonisë së Veriut.
Enti është organizatë administrative profesionale dhe e pavarur, me status të personit juridik dhe me kompetenca të përcaktuara me këtë dhe ligje të tjera.
Në Ent organizohen njësi rajonale në territorin e Republikës së Maqedonisë së Veriut.
Numri i njësive rajonale përcaktohet me aktin për organizimin dhe funksionimin e Entit.
Neni 8
Enti, në kuadër të kompetencave të tij, kryen këto punë profesionale:
• koordinon aktivitetet e statistikave shtetërore;
• përgatit dhe përcakton instrumentet për hulumtimet statistikore (metodologji, udhëzime, formularë dhe të tjera);
• përgatit standardet kombëtare statistikore;
• mbledh dhe përpunon të dhëna statistikore;
• kryen analiza të të dhënave statistikore, përgatit parashikime statistikore, trende dhe modele;
• përmbush detyrimet ndërkombëtare në fushën e statistikës;
• përcakton nevojat për të dhëna statistikore;
• ruan dhe shpërndan të dhënat statistikore;
• koordinon dorëzimin e të dhënave statistikore pranë organizatave ndërkombëtare;
• bashkëpunon me bartësit e autorizuar që kryejnë hulumtime statistikore në fushën e statistikave shtetërore, brenda kompetencave të tij;
• u jep mendim bartësve të autorizuar lidhur me bazat metodologjike, në përputhje me nenin 15 të këtij ligji;
• jep mendim gjatë vendosjes së zbatimit të regjistrave të rinj të të dhënave, si dhe gjatë plotësimit të regjistrave ekzistues të të dhënave që mund të jenë burim për statistikat shtetërore, në përputhje me nenin 24-b të këtij ligji;
• përcakton masa organizative dhe teknike për mbrojtjen e të dhënave konfidenciale;
• paraqet iniciativa dhe propozime për plotësimin përmbajtësor të regjistrave ekzistues dhe të rinj të të dhënave, të cilat, në përputhje me ligjin dhe Programin, përdoren për hulumtime statistikore;
• ofron shërbime në fushën e statistikës për nevojat e përdoruesve, me kërkesën e tyre;
• themelon, administron dhe mirëmban regjistra statistikë të të dhënave.
• realizon projekte në fushën e statistikave shtetërore, në mënyrë të pavarur dhe në bashkëpunim me bartës të tjerë të autorizuar;
• ushtron mbikëqyrje mbi zbatimin e dispozitave të këtij ligji;
• kryen promovimin e statistikës; dhe
• kryen edhe punë të tjera të përcaktuara me këtë dhe ligje të tjera.
Neni 9
Entin e drejton drejtori, i cili emërohet dhe shkarkohet nga Qeveria e Republikës së Maqedonisë së Veriut për një mandat katërvjeçar, me të drejtë riemërimi.
Drejtori i Entit ka një zëvendësdrejtor, i cili emërohet dhe shkarkohet nga Qeveria e Republikës së Maqedonisë së Veriut për një mandat katërvjeçar.
Drejtori dhe zëvendësdrejtori emërohen pas zhvillimit të një konkursi publik për përzgjedhje, të publikuar në tre gazeta ditore që botohet në të gjithë territorin e Republikës së Maqedonisë së Veriut, prej të cilave njëra botohet në gjuhën që e flasin të paktën 20% e qytetarëve që flasin një gjuhë zyrtare tjetër nga gjuha maqedonase.
Për drejtor dhe për zëvendësdrejtor mund të emërohet personi që i plotëson kushtet në vijim:
1. të jetë shtetas i Republikës së Maqedonisë së Veriut;
2. të mos i jetë shqiptuar, me vendim gjyqësor të formës së prerë, ndalim për ushtrimin e profesionit, veprimtarisë ose detyrës;
3. të ketë përfunduar 240 kredite sipas ECTS ose të ketë arsim të nivelit VII/1;
4. të ketë së paku pesë (5) vjet përvojë pune;
5. të ketë certifikatë të vlefshme për njohjen e gjuhës angleze, jo më të vjetër se pesë vjet, si më poshtë:
o TOEFL iBT – së paku 74 pikë;
o IELTS – së paku 6 pikë;
o ILEC (Cambridge English: Legal) – së paku niveli B2;
o FCE (Cambridge English: First) – i kaluar;
o BULATS – së paku 60 pikë; ose
o APTIS – së paku niveli B2 (B2).
Funksioni i drejtorit ose i zëvendësdrejtorit mund të përfundojë me shkarkim ose në rast vdekjeje.
Drejtori ose zëvendësdrejtori shkarkohet në rast se:
• e ka kërkuar vetë;
• dënohet për vepër penale me burg pa kusht, me një kohëzgjatje prej të paktën gjashtë muajsh;
• për shkak të ushtrimit të pamjaftueshëm, të njëanshëm ose të pandershëm të funksionit dhe kompetencave të tij të përcaktuara me ligj.
Neni 9-a
Drejtori i Entit është përgjegjës për vendimmarrjen në çështjet që lidhen me aspektet profesionale dhe metodologjike të statistikës shtetërore, veçanërisht për:
• përmbajtjen dhe metodologjinë e aktiviteteve statistikore; dhe
• mbulimin dhe llojin e të dhënave që mblidhen dhe diseminohen bazuar në Program.
Drejtori i Entit ka të drejtë të bëjë deklarime publike në rast të keqinterpretimit ose keqpërdorimit të të dhënave statistikore.
Drejtori i Entit është i detyruar të mbrojë kredibilitetin profesional të statistikës shtetërore nga ndikime joprofesionale të çdo lloji.
2. Këshilli i Statistikës i Republikës së Maqedonisë së Veriut
Neni 10
Themelohen Këshilli i Statistikës i Republikës së Maqedonisë së Veriut (në tekstin e mëtejmë: Këshilli) si një organ profesional dhe këshillues për statistikën shtetërore.
Neni 11
Këshilli përbëhet nga një kryetar dhe 13 anëtarë, të cilët emërohen dhe shkarkohen nga Kuvendi i Republikës së Maqedonisë së Veriut.
Kryetari dhe anëtarët e tjerë përfaqësojnë:
• Kuvendin e Republikës së Maqedonisë së Veriut nga radhët e të punësuarve, me gradë së paku deri në këshilltar shtetëror – një anëtar;
• Ministrinë e Financave – një anëtar;
• Bankën Popullore të Republikës së Maqedonisë së Veriut – një anëtar;
• Bashkësinë e njësive të vetëqeverisjes lokale – dy anëtarë;
• Këshillin Ekonomiko-Social – një anëtar;
• Organizatat joqeveritare – një anëtar;
• Dhomat e Tregtisë – tre anëtarë; dhe
• Institucionet shkencore – tre anëtarë.
Drejtori i Entit është anëtar i Këshillit sipas funksionit.
Anëtarët e Këshillit emërohen për një periudhë katërvjeçare.
Enti kryen punët administrative dhe teknike për nevojat e Këshillit.
Mjetet financiare të nevojshme për punën e Këshillit sigurohen brenda buxhetit të Entit nga Buxheti i Republikës së Maqedonisë së Veriut.
Neni 12
Këshilli kryen veprimet e mëposhtme:
• diskuton bazat fillestare për Programin;
• jep opinion mbi Propozimin për miratimin e Programit;
• jep propozime për ndryshime dhe plotësime të Programit ndaj Entit;
• jep opinion mbi ndryshimet dhe plotësimet e propozuara të Programit;
• jep opinion mbi Raportin Vjetor të Entit për realizimin e Programit;
• jep opinion dhe propozime mbi ligjet dhe aktet e tjera në fushën e statistikës shtetërore;
• propozon modernizimin dhe racionalizimin e statistikës shtetërore;
• propozon avancimin e bashkëpunimit ndërkombëtar në fushën e statistikës;
• për veprimtarinë e tij, Këshilli paraqet Raport Vjetor në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë së Veriut; dhe
• miraton Rregulloren për punën e tij.
Neni 13
Drejtori i Entit mund të formojë komisione për fusha të caktuara (në tekstin e mëtejshëm: komisione).
Komisionet nga paragrafi 1 të këtij neni përbëhen nga persona të kualifikuar që japin ndihmë profesionale në zhvillimin e metodologjive statistikore, nomenklaturave, standardeve dhe të ngjashme.
3. Komiteti Koordinues
Neni 13-a
Themelohen Komiteti Koordinues si një organ profesional, koordinues dhe këshillues për koordinimin e statistikës shtetërore.
Neni 13-b
Komiteti Koordinues përbëhet nga një kryetar dhe tetë anëtarë.
Kryetari dhe anëtarët e Komitetit Koordinues, të cilët emërohen dhe shkarkohen nga Qeveria e Republikës së Maqedonisë së Veriut, përfaqësojnë subjektet e autorizuara për kryerjen e hetimeve statistikore nga radhët e zyrtarëve drejtues që janë përgjegjës për realizimin e hetimeve statistikore, si më poshtë:
• Enti Shtetëror i Statistikës – një anëtar;
• Ministria e Financave – një anëtar;
• Ministria e Punëve të Brendshme – një anëtar;
• Ministria e Drejtësisë – një anëtar;
• Fondi i Sigurimeve Pensionale dhe Invalidore i Maqedonisë – një anëtar;
• Agjencia për Punësim e Republikës së Maqedonisë së Veriut – një anëtar;
• Instituti për Shëndetin Publik i Republikës së Maqedonisë së Veriut – një anëtar; dhe
• Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Menaxhimit të Ujërave –
• Drejtoria e Punëve Hidrometeorologjike – një anëtar.
Një anëtar i Komitetit Koordinues është gjithashtu një përfaqësues nga Banka Popullore e Republikës së Maqedonisë së Veriut, nga radhët e të punësuarve në pozita drejtuesish përgjegjës për realizimin e hetimeve statistikore.
Drejtori i Entit, sipas funksionit, është kryetar i Komitetit Koordinues. Mandati i anëtarëve të Komitetit Koordinues është katër vjet. Enti kryen punët administrative dhe teknike për nevojat e Komitetit Koordinues.
Neni 13-v
Komiteti Koordinues kryen veprimet e mëposhtme:
• mbështet punën dhe aktivitetet e lidhura me prodhimin e statistikave zyrtare brenda sistemit kombëtar statistik;
• koordinon dhe harmonizon aktivitetet në lidhje me realizimin e vendimeve strategjike për zhvillimin e mëtejshëm të statistikave zyrtare dhe të sistemit kombëtar statistik në tërësi, mes subjekteve të autorizuara;
• jep sugjerime dhe propozime mbi bazat metodologjike për hetimet statistikore të Entit dhe subjekteve të autorizuara;
• forcon bashkëpunimin e drejtpërdrejtë midis Entit dhe subjekteve të autorizuara;
• monitoron implementimin e legjislacionit të Bashkimit Evropian në fushën e statistikës;
• krijon një qasje të unifikuar në interpretimin e parimeve të Kodit të Statistikës Evropiane, të rëndësishme për subjektet e autorizuara, dhe përcakton mënyrën e vlerësimit të përputhshmërisë;
• monitoron implementimin dhe përputhshmërinë e statistikës shtetërore me Kodin e Statistikës Evropiane;
• jep propozime ndaj Entit për krijimin e grupeve të përbashkëta pune për nevojat e harmonizimit profesional-metodologjik dhe informacionit midis Entit dhe subjekteve të autorizuara;
• promovon projekte të përbashkëta dhe trajnime për punonjësit që punojnë në hetime statistikore;
• forcon identitetin e sistemit kombëtar statistikor;
• jep udhëzime dhe propozime për partneritete strategjike për përmirësimin e sistemit statistikor;
• për veprimtarinë e tij dhe për informim, paraqet raport vjetor pranë Qeverisë së Republikës së Maqedonisë së Veriut; dhe
• miraton Rregulloren për punën e tij.
III. BAZAT METODOLOGJIKE PËR GRUMBULLIMIN E TË DHËNAVE NË HULUMTIME STATISTIKORE
Neni 14
Bazat metodologjike për grumbullimin e të dhënave në hulumtimet statistikore përfshijnë:
• përzgjedhjen e njësive raportuese;
• përmbajtjen e detyrueshme të formularëve statistikore;
• definicione, standarde dhe elementë të ngjashëm që do të zbatohen gjatë realizimit të hulumtimit statistik; dhe
• detyrimin për dhënien e detyrueshme të të dhënave.
•
Neni 15
Bazat metodologjike për mbledhjen e të dhënave në hulumtimet statistikore, në përputhje me Programin, përcaktohen nga Enti.
Si përjashtim nga paragrafi 1 i këtij neni, bartësit e autorizuar, pas marrjes së mendimit paraprak nga Enti, përcaktojnë bazat metodologjike për mbledhjen e të dhënave në hulumtimet statistikore për të cilat janë përgjegjës sipas Programit.
Enti është i detyruar, brenda 15 ditëve nga marrja e kërkesës, të japë mendim mbi bazat metodologjike të propozuara nga bartësi i autorizuar.
Nëse nuk jepet mendim brenda afatit të përcaktuar në paragrafi 3 të këtij neni, do të konsiderohet se është dhënë mendim pozitiv.
Në rast të një mendimi negativ mbi bazat metodologjike, Enti informon Qeverinë e Republikës së Maqedonisë së Veriut.
Nenet 16 dhe 17 të fshira.
Neni 18
Gjatë realizimit të hulumtimeve statistikore përdoren standarde të njëjta që përfshijnë: klasifikime dhe nomenklatura.
Standardet nga paragrafi 1 i këtij neni përcaktohen nga Qeveria e Republikës së Maqedonisë dhe publikohet në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë”.
Neni 19 i fshirë.
IV. PROGRAMI PËR HULUMTIME STATISTIKORE
Neni 20
Programi për hulumtime statistikore miratohet nga Qeveria e Republikës së Maqedonisë.
Propozimi për miratimin e Programit përgatitet nga Enti Shtetëror i Statistikës në bashkëpunim me bartësit e autorizuar.
Programi miratohet për një periudhë pesëvjeçare, dhe sipas nevojës mund të ndryshohet dhe plotësohet çdo vit.
Programi publikohet në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë”.
Neni 21
Për realizimin e Programit, Enti Shtetëror i Statistikës, si koordinator i statistikave shtetërore, dorëzon Raport Vjetor te Qeveria e Republikës së Maqedonisë deri më 31 maj të vitit aktual për vitin paraprak.
Bartësit e autorizuar janë të detyruar t’i dorëzojnë Entit të dhënat për përgatitjen e Raportit Vjetor deri më 31 mars të vitit aktual për vitin paraprak.
Ja përkthimi zyrtar dhe i saktë në gjuhën shqipe, i përshtatshëm për përdorim institucional dhe publikim në web-faqe:
Neni 22
Me Programin përcaktohen:
• numri unik i hulumtimit,
• emërtimi i hulumtimit statistikor,
• periodiciteti i hulumtimit statistikor,
• njësitë raportuese,
• përmbajtja e shkurtër e hulumtimit statistikor,
• metoda dhe mënyra e grumbullimit të të dhënave,
• niveli territorial i publikimit të të dhënave,
• afati për publikimin e të dhënave,
• afati për rishikim (revizion) dhe
• standardet dhe rregulloret ndërkombëtare.
Neni 23
Zbatimi i Regjistrimit të popullsisë, ekonomive familjare dhe banesave, si dhe Regjistrimi i bujqësisë, rregullohet me ligje të veçanta.
V. BAZA E TË DHËNAVE
Neni 24
Për realizimin më racional të Programit, si dhe për nevoja të tjera në përputhje me këtë ligj, Enti përdor të dhëna nga bazat e të dhënave.
Neni 24-a
Bazat e të dhënave dhe regjistrat përmbajnë detyrimisht:
• të dhëna identifikuese,
• njësi të bazave të të dhënave, përkatësisht njësi të regjistrave,
• metodologjitë e mbajtjes dhe mirëmbajtjes,
• funksione lidhëse,
• bazat e mbrojtjes së të dhënave dhe informacionit dhe
• të dhëna për njësitë e bazave të të dhënave, përkatësisht të regjistrave.
Neni 24-b
Bartësit e bazave të të dhënave, para vendosjes së tyre ose para ndryshimit dhe plotësimit me të dhëna, janë të detyruar të marrin mendim me shkrim nga Enti.
Në rastet nga paragrafi 1 i këtij neni, Enti është i detyruar të japë mendim brenda 15 ditëve nga pranimi i kërkesës.
Nëse nuk jepet mendim brenda afatit të përcaktuar në paragrafin 2 të këtij neni, do të konsiderohet se është dhënë mendim pozitiv.
Në rast të një mendimi negativ që nuk pranohet nga bartësi i bazës së të dhënave, Enti informon Qeverinë e Republikës së Maqedonisë së Veriut.
Neni 25
Bazat e të dhënave mund të përdoren si burime të të dhënave për hulumtimet statistikore që i zbaton Enti, me kusht që të sigurohet mbrojtja e të dhënave në përputhje me ligjin.
Gjatë mbajtjes së bazave të të dhënave që përdoren edhe për hulumtime statistikore, bartësit e bazave të të dhënave zbatojnë standarde të unifikuara (klasifikime dhe nomenklatura).
Bartësit e bazave të të dhënave të përcaktuara me ligj janë të detyruar t’i sigurojnë Entit të dhënat që përmbahen në bazat e të dhënave dhe që janë të nevojshme për realizimin e hulumtimeve statistikore.
Pas marrjes së të dhënave nga bazat e tjera të të dhënave, Enti i përpunon, i magazinon dhe i ruan këto të dhëna në bazat e veta të të dhënave.
VI. REGJISTRA STATISTIKORË
Neni 25-a
Enti përdor të dhëna nga bazat e të dhënave, regjistrimet, hulumtimet statistikore, si dhe të dhëna të mbledhura përmes metodës së vëzhgimit dhe monitorimit, me qëllim organizimin dhe mbajtjen e regjistrave statistikorë.
Enti ka të drejtë t’i përshtasë të dhënat e marra nga bazat e të dhënave për t’i harmonizuar me përkufizimet dhe standardet që përdoren për regjistrat statistikorë që ai mban.
Neni 25-b
(i fshirë)
Neni 25-v
Të dhënat nga regjistrat statistikorë përdoren ekskluzivisht për qëllime statistikore.
Me qëllim statistikor, në kuptim të paragrafit 1 të këtij neni, nënkuptohet përdorimi i të dhënave nga regjistrat statistikorë për realizimin e hulumtimeve statistikore, si dhe për publikimin e të dhënave statistikore.
VII. GRUMBULLIMI, PËRPUNIMI DHE RUAJTJA E TË DHËNAVE
Neni 26
Personat juridikë dhe organet e pushtetit shtetëror që janë njësi raportuese janë të detyruar t’i dorëzojnë, pa kompensim, të dhënat që duhet t’i sigurojnë për hulumtimet statistikore që i zbaton Enti, në format të përcaktuar paraprakisht, në përputhje me Programin.
Neni 27
Para grumbullimit të të dhënave, Enti dhe bartësit e autorizuar janë të detyruar t’i informojnë njësitë raportuese për sa vijon:
• bazën ligjore për mbledhjen e të dhënave;
• qëllimin për të cilin mblidhen të dhënat;
• emrin e bartësit të autorizuar që do t’i mbledhë dhe përpunojë të dhënat;
• mbrojtjen e të dhënave;
• përfshirjen dhe mënyrën e mbledhjes së të dhënave;
• detyrimin për dhënien e të dhënave.
Neni 28
Në formatin e përcaktuar paraprakisht për mbledhjen e të dhënave përmes hulumtimit statistikor, detyrimisht theksohen:
• baza juridike për zbatimin e hulumtimit statistikor;
• emërtimi i bartësit të autorizuar kompetent për zbatimin e hulumtimit statistikor;
• emërtimi dhe përmbajtja e hulumtimit statistikor dhe
• detyrimi për mbrojtjen e të dhënave.
Neni 29
Personave të caktuar për të mbledhur drejtpërdrejt të dhënat nga njësia raportuese, në cilësinë e anketuesve, vlerësuesve, regjistruesve dhe të tjerëve, si dhe personave të caktuar për të kryer kontrollin e të dhënave nga njësia raportuese, drejtori i Entit u lëshon autorizim me shkrim.
Autorizimi me shkrim nga paragrafi 1 i këtij neni përmban të dhënat vijuese: emrin dhe mbiemrin e personit, adresën e vendbanimit, emërtimin e hulumtimit statistikor për të cilin është i autorizuar të mbledhë, përkatësisht të kontrollojë të dhënat, detyrimin për mbrojtjen e të dhënave dhe afatin e vlefshmërisë së autorizimit.
Autorizimi me shkrim nga paragrafi 1 i këtij neni vlen vetëm së bashku me letërnjoftimin dhe personi është i detyruar ta paraqesë atë te njësia raportuese para mbledhjes ose kontrollit të të dhënave statistikore.
Neni 30
Personat juridikë dhe organet e pushtetit shtetëror që janë njësi raportuese sipas Programit kanë detyrim t’i dorëzojnë Entit dhe bartësve të autorizuar të dhënat e kërkuara brenda afateve të përcaktuara, si dhe të dorëzojnë të dhëna të plota dhe të sakta.
Nëse të dhënat nuk dorëzohen, nuk dorëzohen brenda afateve të përcaktuara ose nuk dorëzohen të plota dhe të sakta, njësitë raportuese janë të detyruara t’i dorëzojnë ose t’i plotësojnë ato brenda afatit të caktuar, pas njoftimit me shkrim nga Enti ose bartësit e autorizuar.
Njoftimin me shkrim nga paragrafi 2 i këtij neni, Enti dhe bartësit e autorizuar ia dorëzojnë njësisë raportuese brenda dhjetë ditëve nga dita e konstatimit se të dhënat e pranuara nuk janë dorëzuar, nuk janë dorëzuar brenda afateve të përcaktuara ose nuk janë të plota dhe të sakta.
Nëse njësia raportuese nuk vepron sipas njoftimit me shkrim brenda afatit të caktuar, Enti, brenda 15 ditëve, do të iniciojë procedurë mbikëqyrjeje ndaj njësisë raportuese.
Neni 31
Në rastet kur është e nevojshme të kryhet vlerësimi i metodologjisë ose i cilësisë së burimit të të dhënave që nevojiten për hulumtime statistikore ose për nevojat e regjistrimeve, Enti dhe bartësit e autorizuar mund të realizojnë hulumtime provuese, edhe në rastet kur këto hulumtime nuk janë të parashikuara me Programin.
Neni 32
Të dhënat e mbledhura në përputhje me Programin ruhen në Ent dhe te bartësit e autorizuar, në përputhje me normat dhe standardet e përcaktuara.
Materialet burimore përmes të cilave janë siguruar të dhënat nga njësitë raportuese, në përputhje me Programin, ruhen për aq kohë sa është e nevojshme për realizimin e qëllimit për të cilin janë mbledhur.
Drejtori i Entit, përkatësisht personi që drejton bartësin e autorizuar, përcakton afatet nga paragrafi 2 i këtij neni për hulumtimet statistikore, brenda kompetencave të veta.
Neni 33
Të dhënat zyrtare statistikore të marra nga hulumtimet statistikore të përcaktuara me Programin, në formë të agreguar, ruhen përgjithmonë, në mënyrën dhe procedurën e përcaktuar nga drejtori i Entit, përkatësisht nga personi që drejton bartësin e autorizuar, brenda kompetencave të veta.
VIII. MBROJTJA E TË DHËNAVE
Neni 34
Enti dhe bartësit e autorizuar kanë të drejtë të mbledhin të dhëna konfidenciale për qëllime statistikore, për hulumtimet statistikore të përcaktuara me Programin.
Neni 35
Të dhënat individuale mund të përdoren vetëm për qëllime statistikore të përcaktuara me Programin, si dhe për qëllime në përputhje me këtë ligj. Në mënyrë individuale, këto të dhëna nuk mund të përpunohen, të kombinohen apo të përfshihen në baza të tjera të të dhënave që përdoren për qëllime jo-statistikore.
Neni 35-a I fshirë.
Neni 36
Në rastet kur të dhënat individuale mblidhen drejtpërdrejt, njësia raportuese do të informohet për të dhënat e përcaktuara në nenin 27 të këtij ligji.
Neni 37
Kategoritë e veçanta të të dhënave personale që përpunohen për qëllime statistikore grumbullohen në një formë që nuk mundëson identifikimin e personit të cilit i referohen.
Me përjashtim nga paragrafi 1 i këtij neni, nëse për përpunimin e kategorive të veçanta të të dhënave personale është e nevojshme identifikimi i personit të cilit i referohen, sigurohet mbrojtje adekuate, duke përfshirë edhe ndarjen e të dhënave identifikuese që në fazën e mbledhjes së tyre, përveç rasteve kur kjo është qartazi e paarsyeshme ose jopraktike.
Numri unik amë i qytetarit mund të përdoret për qëllime statistikore në fazën e mbledhjes, përpunimit dhe kontrollit të të dhënave personale të përfshira në regjistrat statistikorë.
Gjatë mbledhjes, përpunimit dhe kontrollit të të dhënave personale nga paragrafi 3 i këtij neni, Enti është i detyruar të kujdeset që numri unik amë i qytetarit të mos jetë i dukshëm në mënyrë të panevojshme, i shtypur ose i nxjerrë nga regjistrat statistikorë.
Neni 38
Të gjitha të dhënat konfidenciale të mbledhura për qëllime statistikore i nënshtrohen mbrojtjes në përputhje me ligjin.
Neni 39
Personat e punësuar në Entin dhe te bartësit e autorizuar, për kohë të caktuar ose të pacaktuar, si dhe ekzekutuesit që, në bazë të kontratës, kryejnë mbledhjen e të dhënave ose gjatë punës së tyre kanë qasje në të dhëna konfidenciale, janë të detyruar që këto të dhëna të mos i zbulojnë gjatë dhe pas përfundimit të marrëdhënies së punës ose angazhimit sipas kontratës për vepër.
Personat nga paragrafi 1 i këtij neni, para marrjes së qasjes në të dhëna konfidenciale, nënshkruajnë deklaratë për mbrojtjen e konfidencialitetit statistikor, përmes së cilës do të njihen me detyrimet për mbrojtjen e të dhënave.
Neni 40
Të dhënat individuale të mbledhura dhe të përpunuara për qëllime statistikore, pas përfundimit të përpunimit, do të ruhen dhe arkivohen deri në publikimin e të dhënave zyrtare statistikore.
Me përjashtim nga paragrafi 1 i këtij neni, të dhënat mund të ruhen edhe për një periudhë më të gjatë, në përputhje me nenin 32 paragrafët 1 dhe 2 të këtij ligji.
Neni 41
Enti dhe bartësit e autorizuar nga neni 6 i këtij ligji, në bazë të kërkesës me shkrim, mund të japin të dhëna individuale pa të dhëna identifikuese për njësinë raportuese, ekskluzivisht për organizata kërkimore të regjistruara dhe studiues individualë të regjistruar për qëllime shkencore-kërkimore, me kusht që përdoruesi të sigurojë të gjitha masat e mbrojtjes të përcaktuara me ligj dhe me rregullore të tjera.
Kërkesa me shkrim nga paragrafi 1 i këtij neni duhet të përmbajë: statusin e përdoruesit, qëllimin e përdorimit të të dhënave, mbrojtjen e të dhënave, përshkrimin e përshkrimin e projektit, afatin për përfundimin e aktivitetit, mënyrën dhe kohën e publikimit të të dhënave.
Për përdorimin e të dhënave nga paragrafi 1 i këtij neni lidhet një kontratë e veçantë, në bazë të së cilës përdoruesi obligohet që të dhënat t’i përdorë vetëm për qëllimin e përcaktuar në kërkesë, që të mos ua vërë në dispozicion dhe përdorim personave të paautorizuar dhe që, pas përdorimit, t’i shkatërrojë ato.
Shpenzimet për përgatitjen e të dhënave i bartin përdoruesit nga paragrafi 1 i këtij neni.
Enti dhe bartësit e autorizuar mbajnë evidencë për përdoruesit nga paragrafi 1 i këtij neni, si dhe për qëllimin për të cilin të dhënat statistikore janë dhënë në përdorim.
Formën, përmbajtjen, si dhe mënyrën e mbajtjes së evidencës për përdoruesit i përcakton drejtori i Entit, përkatësisht personi që udhëheq bartësin e autorizuar.
Kushtet më të hollësishme dhe mënyrën e përdorimit të të dhënave individuale i përcakton drejtori i Entit, përkatësisht personi që udhëheq bartësin e autorizuar.
Neni 42
Të dhënat zyrtare statistikore publikohen nëse nuk përmbajnë të dhëna konfidenciale.
Me përjashtim nga paragrafi 1 i këtij neni, të dhënat konfidenciale, pa identifikim të drejtpërdrejtë, të mbledhura për qëllime statistikore, mund të publikohen dhe të vihen në dispozicion në rastet vijuese, nëse:
• ekziston pëlqim me shkrim nga njësia statistikore për të cilën kanë të bëjnë këto të dhëna;
• të dhënat janë marrë nga burime publike – koleksione të dhënash me qasje të përgjithshme;
• të dhënat janë publikuar publikisht nga vetë njësia statistikore, në përputhje me ligjin.
Enti mund të publikojë të dhëna konfidenciale pa identifikim të drejtpërdrejtë për import dhe eksport, të cilat lejojnë identifikim indirekt të njësisë statistikore, përveç rasteve kur njësia statistikore e ndalon këtë.
Pëlqimi me shkrim nga paragrafi 2, alineja 1 e këtij neni mund të tërhiqet në çdo kohë, pa nevojë për arsyetim.
Neni 43
Me qëllim të sigurimit të mbrojtjes së të dhënave konfidenciale të mbledhura për qëllime statistikore, merren masa kundër qasjes së paautorizuar, dorëzimit ose çdo forme tjetër të përpunimit të paautorizuar, si dhe masa për parandalimin e shkatërrimit, humbjes, ndryshimit, keqpërdorimit ose përdorimit të paautorizuar të të dhënave.
Masat dhe teknikat për sigurimin e mbrojtjes së të dhënave të mbledhura sipas Programit i përcakton drejtori i Entit, përkatësisht personi që udhëheq bartësin e autorizuar.
IX. SHPËRNDARJA E TË DHËNAVE
Neni 44
Të dhënat zyrtare statistikore që publikohen në përputhje me Programin janë publike, të qasshme për të gjithë dhe publikohen detyrimisht nga Enti dhe nga bartësit e autorizuar.
Bartësit e autorizuar i dorëzojnë Entit një kopje të të dhënave zyrtare statistikore të përfituara nga hulumtimet statistikore të Programit që i publikojnë.
Publikimet integrale nga hulumtimet statistikore, të parashikuara me Programin, i publikon Enti.
Shkëmbimi i të dhënave të mbledhura për qëllime statistikore ndërmjet Entit dhe bartësve të autorizuar realizohet në bazë të kontratës.
Enti dhe bartësit e autorizuar janë të obliguar që, së bashku me të dhënat e shpërndara, të publikojnë metadatë referente sipas një strukture të standardizuar.
Neni 45
Enti dhe bartësit e autorizuar janë të obliguar të përgatisin Kalendarin e publikimit të të dhënave zyrtare statistikore dhe ta përditësojnë atë në fillim të çdo tremujori.
Enti dhe bartësit e autorizuar janë të obliguar t’i publikojnë të dhënat në përputhje me Kalendarin nga paragrafi 1 i këtij neni dhe t’i informojnë përdoruesit për çdo vonesë.
Kalendari nga paragrafi 1 i këtij neni përmban emërtimin e të dhënave që publikohen dhe datat e publikimit të tyre dhe publikohet në faqet e internetit të Entit dhe të bartësve të autorizuar.
Nenet 46 dhe 47 janë fshirë
Neni 48
Çmimet e materialeve publikuese dhe shpenzimet për përgatitjen e të dhënave sipas kërkesës së përdoruesve nga vendi dhe nga jashtë vendit i përcaktojnë Enti dhe bartësit e autorizuar.
Çmimet e materialeve publikuese Enti dhe bartësit e autorizuar i publikojnë në faqet e tyre të internetit.
Neni 48-a
Në sistemin e statistikës shtetërore, Enti ka rol koordinues në kuadër të bashkëpunimit statistikor ndërkombëtar.
Gjatë përmbushjes së obligimeve ndërkombëtare, Enti, në bashkëpunim me bartësit e tjerë të autorizuar, duhet të sigurojë krahasueshmëri me vendet e tjera evropiane, të respektojë dhe të zbatojë standardet ndërkombëtare, përfshirë Kodin e Praktikës së Statistikave Evropiane, si dhe të marrë pjesë aktive në zhvillimin e statistikës shtetërore në nivel ndërkombëtar.
X. BASHKËPUNIMI STATISTIKOR NDËRKOMBËTAR
Neni 49
Gjatë përmbushjes së obligimeve ndërkombëtare, Enti, në bashkëpunim me bartësit e autorizuar në fushën e statistikës, bashkëpunon, ndërmjetëson dhe shkëmben të dhëna me shtete të tjera dhe me organizata ndërkombëtare.
Bartësit e autorizuar dorëzojnë në Ent edhe një kopje të të dhënave që i përcjellin në kuadër të bashkëpunimit statistikor ndërkombëtar.
Me përjashtim nga paragrafi 2 i këtij neni, në rast se të dhënat që i dorëzojnë bartësit e autorizuar duhet të harmonizohen me normat dhe standardet statistikore ndërkombëtare, të dhënat dorëzohen pas pëlqimit paraprak të Entit.
Gjatë kryerjes së obligimeve nga paragrafi 1 i këtij neni, Enti, përkatësisht bartësit e autorizuar, bashkëpunojnë me ministrinë kompetente për punë të jashtme, e sipas nevojës edhe me organe të tjera të administratës shtetërore.
Neni 49-a
Enti dhe bartësit e autorizuar, në bazë të kërkesës me shkrim, mund të vënë në dispozicion të dhëna individuale pa të dhëna identifikuese për njësinë raportuese për organizata dhe institucione statistikore ndërkombëtare që prodhojnë të dhëna statistikore nga shtete të tjera.
Çdo dorëzim i mëtejmë i të dhënave individuale pa të dhëna identifikuese për njësinë raportuese, të dhëna në përputhje me paragrafi 1 të këtij neni, duhet të miratohet nga Enti.
Neni 49-b
Enti dhe bartësit e tjerë të autorizuar mund të transmetojnë të dhëna individuale pa të dhëna identifikuese për njësinë raportuese te organizata dhe institucione statistikore ndërkombëtare që prodhojnë të dhëna statistikore nga shtete të tjera, për qëllime statistikore dhe për qëllime shkencore-kërkimore, me kusht që të jenë siguruar të gjitha masat për mbrojtjen dhe transferimin e të dhënave, në përputhje me ligjin.
Neni 50
Për realizimin e detyrave të veta, me pëlqim paraprak të Qeverisë së Republikës së Maqedonisë, Enti mund të anëtarësohet në organizata ndërkombëtare dhe të bashkëpunojë me to.
Mjetet e nevojshme për kuotën e anëtarësimit në rastet nga paragrafi 1 i këtij neni sigurohen nga Buxheti i Republikës së Maqedonisë.
Neni 51
Bashkëpunimi statistikor ndërkombëtar realizohet përmes:
• përgatitjes së të dhënave statistikore në përputhje me marrëveshjet ndërkombëtare dhe ndërshtetërore që Republika e Maqedonisë i ka lidhur dhe i ka pranuar;
• anëtarësimit dhe bashkëpunimit me organizata dhe asociacione ndërkombëtare dhe rajonale;
• pjesëmarrjes në përgatitjen e publikimeve ndërkombëtare;
• pjesëmarrjes në realizimin e projekteve ndërkombëtare;
• bashkëpunimit me organet statistikore të shteteve të tjera në fushën e statistikës;
• përgatitjes dhe dhënies në përdorim të të dhënave statistikore, me kërkesë të përdoruesve nga jashtë vendit.
Neni 52
Në lidhje me mbrojtjen e të dhënave gjatë bashkëpunimit statistikor ndërkombëtar zbatohen dispozitat e këtij ligji dhe të Ligjit për mbrojtjen e të dhënave personale.
XI. FINANCIMI I STATISTIKËS SHTETËRORE
Neni 53
Mjetet për realizimin e Programit sigurohen nga Buxheti i Republikës së Maqedonisë dhe nga burime të tjera, në përputhje me ligjin.
Të hyrat nga kryerja e veprimtarive të statistikës shtetërore derdhen në llogari të veçanta të organeve që kryejnë veprimtari në fushën e statistikës.
XI-a. MBIKËQYRJA
Neni 53-a
Enti ushtron mbikëqyrje ndaj punës së njësive raportuese lidhur me obligimin për dorëzimin e të dhënave të plota dhe të sakta brenda afateve të përcaktuara.
Neni 53-b
Në procedurën e ushtrimit të mbikëqyrjes zbatohen dispozitat e Ligjit për procedurën e përgjithshme administrative dhe të Ligjit për mbikëqyrje inspektuese, përveç nëse me këtë ligj është rregulluar ndryshe.
Neni 53-v
Mbikëqyrjen mbi zbatimin dhe aplikimin e këtij ligji, si dhe të rregulloreve të tjera nga fusha e statistikës shtetërore, e kryejnë persona të autorizuar për ushtrimin e mbikëqyrjes nga radhët e të punësuarve në Ent (në vijim: personi i autorizuar). Personi i autorizuar veprimtaritë e mbikëqyrjes i kryen në kuadër të njësisë organizative të Entit.
Person i autorizuar mund të jetë një person i cili, përveç kushteve të përgjithshme për themelimin e marrëdhënies së punës si nëpunës shtetëror të përcaktuara me ligj, duhet të ketë të përfunduar arsim të lartë dhe të ketë përvojë pune prej së paku tre vjetësh në profesion.
Neni 53-g
Gjatë ushtrimit të mbikëqyrjes, personi i autorizuar është i detyruar të paraqesë autorizimin individual për ushtrimin e mbikëqyrjes, të lëshuar nga drejtori i Entit.
Me qëllim të ushtrimit të mbikëqyrjes, personi i autorizuar mund të:
• hyjë në ambientet e punës të subjektit të mbikëqyrur;
• kryejë shqyrtim të dokumentacionit financiar-kontabël dhe dokumentacionit tjetër të subjektit të mbikëqyrur, si dhe të kërkojë kopje të dokumenteve;
• kërkojë shpjegime gojore ose me shkrim lidhur me dokumentacionin.
Neni 53-d
Për mbikëqyrjen e kryer, personi i autorizuar përpilon procesverbal me konstatime mbi gjendjen e përcaktuar. Procesverbali i dorëzohet subjektit të mbikëqyrur brenda afatit prej 15 ditësh nga dita e përfundimit të mbikëqyrjes.
Subjekti i mbikëqyrur, brenda afatit prej tetë ditësh nga dita e pranimit të procesverbalit, mund të parashtrojë vërejtje.
Pas skadimit të afatit nga paragrafi 2 i këtij neni, personi i autorizuar, për mangësitë e konstatuara në punë, nxjerr vendim me të cilin përcakton masat dhe afatin për eliminimin e tyre.
Me vendimin nga paragrafi 3 i këtij neni, personi i autorizuar përcakton masat dhe aktivitetet përkatëse që subjekti i mbikëqyrur duhet t’i ndërmarrë.
Nëse gjatë ushtrimit të mbikëqyrjes nuk janë konstatuar shkelje të rregulloreve ose shkeljet janë eliminuar gjatë vetë ushtrimit të mbikëqyrjes, personi i autorizuar, në vend të vendimit, nxjerr konkluzion për ndërprerjen e procedurës së mbikëqyrjes, kundër të cilit nuk lejohen mjete juridike.
Neni 53-ë
Kundër vendimit të personit të autorizuar mund të paraqitet ankesë brenda afatit prej tetë ditësh nga dita e pranimit të vendimit.
Për ankesën kundër vendimit të personit të autorizuar vendos një komision i posaçëm, i përbërë nga kryetari dhe dy anëtarë, të emëruar nga drejtori i Entit.
Komisioni nga paragrafi 2 i këtij neni vendos brenda afatit prej 15 ditësh nga dita e pranimit të ankesës.
Neni 53-e
Nëse gjatë ushtrimit të mbikëqyrjes nga ana e Entit konstatohet se është kryer kundërvajtje nga nenet 54 deri në 58 të këtij ligji, me kryesin do të zhvillohet procedurë e pajtimit para paraqitjes së kërkesës për inicimin e procedurës kundërvajtëse, në përputhje me Ligjin për kundërvajtje.
XII. DISPOZITA KUNDËRVAJTËSE
Neni 54
Gjobë në shumë prej 500 deri në 1.000 euro, në kundërvlerë në denarë, do t’i shqiptohet për kundërvajtje personit juridik që nuk ka status të shoqërisë tregtare, nëse Entit ose bartësit të autorizuar nuk ia dorëzon të dhënat e kërkuara në përputhje me nenin 30 të këtij ligji.
Për kundërvajtjen nga paragrafi 1 i këtij neni, personit përgjegjës në personin juridik ose personit zyrtar në organin e pushtetit shtetëror do t’i shqiptohet gjobë në shumë prej 100 deri në 200 euro, në kundërvlerë në denarë.
Neni 54-a
Gjobë në shumën prej 500 deri në 1.000 euro, në kundërvlerë në denarë, do t’i shqiptohet për kundërvajtje personit juridik që nuk ka status të shoqërisë tregtare, nëse Entit ose bartësit të autorizuar nuk i dorëzon të dhënat e plota dhe të sakta sipas nenit 30 të këtij ligji.
Për kundërvajtjen nga paragrafi 1 i këtij neni, personit përgjegjës në personin juridik ose personit zyrtar në organin e pushtetit shtetëror do t’i shqiptohet gjobë në shumën prej 100 deri në 200 euro, në kundërvlerë në denarë.
Neni 54-b
Gjobë në shumën prej 500 deri në 1.000 euro, në kundërvlerë në denarë, do t’i shqiptohet për kundërvajtje personit juridik që nuk ka status të shoqërisë tregtare, nëse Entit ose bartësit të autorizuar nuk ia dorëzon të dhënat brenda afatit të përcaktuar në nenin 30 të këtij ligji.
Për kundërvajtjen nga paragrafi 1 i këtij neni, personit përgjegjës në personin juridik ose personit zyrtar në organin e pushtetit shtetëror do t’i shqiptohet gjobë në shumën prej 100 deri në 200 euro, në kundërvlerë në denarë.
Neni 54-v
Për kundërvajtje të kryer nga një shoqëri tregtare që nuk i dorëzon Entit ose bartësit të autorizuar të dhënat e kërkuara sipas nenit 30 të këtij ligji, gjobat do të jenë:
• për personin juridik – tregtar mikro: 250 deri 500 euro, në kundërvlerë në denarë;
• për personin juridik – tregtar i vogël: 500 deri 1.000 euro, në kundërvlerë në denarë;
• për personin juridik – tregtar i mesëm: 1.000 deri 2.000 euro, në kundërvlerë në denarë;
• për personin juridik – tregtar i madh: 2.000 deri 5.000 euro, në kundërvlerë në denarë.
Për kundërvajtjen nga paragrafi 1 i këtij neni, do t’i shqiptohet gjobë:
• personit përgjegjës në personin juridik – tregtar mikro: 50 deri 100 euro, në kundërvlerë në denarë;
• personit përgjegjës në personin juridik – tregtar i vogël: 100 deri 150 euro, në kundërvlerë në denarë;
• personit përgjegjës në personin juridik – tregtar i mesëm: 150 deri 250 euro, në kundërvlerë në denarë;
• personit përgjegjës në personin juridik – tregtar i madh: 250 deri 500 euro, në kundërvlerë në denarë.
Neni 54-g
Për kundërvajtje të kryer nga një shoqëri tregtare që nuk i dorëzon Entit ose bartësit të autorizuar të dhënat e plota dhe të sakta sipas nenit 30 të këtij ligji, gjobat do të jenë:
• për personin juridik – tregtar mikro: 250 deri 500 euro, në kundërvlerë në denarë;
• për personin juridik – tregtar i vogël: 500 deri 1.000 euro, në kundërvlerë në denarë;
• për personin juridik – tregtar i mesëm: 1.000 deri 2.000 euro, në kundërvlerë në denarë;
• për personin juridik – tregtar i madh: 2.000 deri 5.000 euro, në kundërvlerë në denarë.
Për kundërvajtjen nga paragrafi 1 i këtij neni, gjobat ndaj personave përgjegjës brenda shoqërisë tregtare do të jenë:
• personi përgjegjës në personin juridik – tregtar mikro: 50 deri 100 euro, në kundërvlerë në denarë;
• personi përgjegjës në personin juridik – tregtar i vogël: 100 deri 150 euro, në kundërvlerë në denarë;
• personi përgjegjës në personin juridik – tregtar i mesëm: 150 deri 250 euro, në kundërvlerë në denarë;
• personi përgjegjës në personin juridik – tregtar i madh: 250 deri 500 euro, në kundërvlerë në denarë.
Neni 54-d
Për kundërvajtje të kryer nga një shoqëri tregtare që nuk i dorëzon Entit ose bartësit të autorizuar të dhënat brenda afatit të parashikuar sipas nenit 30 të këtij ligji, gjobat do të jenë:
• për personin juridik – tregtar mikro: 250 deri 500 euro, në kundërvlerë në denarë;
• për personin juridik – tregtar i vogël: 500 deri 1.000 euro, në kundërvlerë në denarë;
• për personin juridik – tregtar i mesëm: 1.000 deri 2.000 euro, në kundërvlerë në denarë;
• për personin juridik – tregtar i madh: 2.000 deri 5.000 euro, në kundërvlerë në denarë.
Për kundërvajtjen nga paragrafi 1 i këtij neni, gjobat ndaj personave përgjegjës brenda shoqërisë tregtare do të jenë:
• personi përgjegjës në personin juridik – tregtar mikro: 50 deri 100 euro, në kundërvlerë në denarë;
• personi përgjegjës në personin juridik – tregtar i vogël: 100 deri 150 euro, në kundërvlerë në denarë;
• personi përgjegjës në personin juridik – tregtar i mesëm: 150 deri 250 euro, në kundërvlerë në denarë;
• personi përgjegjës në personin juridik – tregtar i madh: 250 deri 500 euro, në kundërvlerë në denarë.
Neni 54- ë I fshirë.
Neni 55
Gjobë në shumën prej 500 deri në 1.000 euro, në kundërvlerë në denarë, do t’i shqiptohet personit juridik nëse shkel rregullat për mbrojtjen e të dhënave konfidenciale të marra bazuar në nenin 41 të këtij ligji, ose nuk merr masat e nevojshme për mbrojtje, ose i përdor ato jashtë qëllimeve për të cilat janë dhënë (neni 41, paragrafët 1 dhe 2).
Për kundërvajtjen nga paragrafi 1 i këtij neni, personit përgjegjës në personin juridik ose studiuesit të regjistruar individualisht do t’i shqiptohet gjobë në shumën prej 100 deri 250 euro, në kundërvlerë në denarë.
Neni 55 (shtesë për personat fizikë)
Për kundërvajtje nga paragrafi 1 i Nenit 55, një person i rritur (mbi 18 vjeç) që, bazuar në marrëdhënien e punës ose kontratë, ka pasur qasje në të dhënat individuale, do të gjobitet me shumën prej 100 deri 250 euro, në kundërvlerë në denarë.
Neni 56
Gjobë në shumën prej 150 deri 300 euro, në kundërvlerë në denarë, do t’i shqiptohet personit zyrtar në Ent ose bartësit e autorizuar, si dhe personit nga neni 43, paragrafi 1 i këtij ligji, për mosmarrjen ose shkeljen e masave të përcaktuara për mbrojtjen e të dhënave.
Neni 57
Gjobë në shumën prej 250 deri 500 euro, në kundërvlerë në denarë, do t’i shqiptohet personit juridik përgjegjës për mbajtjen e regjistrit të të dhënave, të përcaktuar me ligjet mbi krijimin e tij, nëse nuk siguron të dhënat e kërkuara nga Enti (neni 25, paragrafi 3).
Përkundrejt paragrafit 1 të këtij neni, gjobë në shumën prej 250 deri 500 euro do t’i shqiptohet personit përgjegjës në personin juridik.
Neni 58
Gjobë në shumën prej 250 deri 500 euro, në kundërvlerë në denarë, do t’i shqiptohet personit juridik përgjegjës për mbajtjen e regjistrit të të dhënave, të përcaktuar me ligjet mbi krijimin e tij, nëse para futjes ose ndryshimeve dhe plotësimeve të përmbajtjes së regjistrit nuk ka kërkuar mendim me shkrim nga Enti (neni 24-b, paragrafi 1).
Përkundrejt paragrafit 1 të këtij neni, gjobë në shumën prej 250 deri 500 euro do t’i shqiptohet personit përgjegjës në personin juridik.
Neni 58-b
(1) Për kundërvajtjet e përcaktuara në nenet 54, 54-а, 54-б, 54-в, 54-г, 54-д, 55, 56, 57 dhe 58 të këtij ligji, personi i autorizuar nga Enti Shtetëror i Statistikës është i detyruar t’i lëshojë kryerësit të kundërvajtjes një vendim gjobë pagesë (prekshocen platni nalog), në përputhje me Ligjin për kundërvajtje.
(2) Nëse kryesuesi i shkeljes e pranon urdhrin për gjobë për shkelje, ai duhet ta nënshkruajë atë. Marrja e urdhrit për gjobë nga kryesuesi i shkeljes shënohet në procesverbal.
(3) Në procesverbalin nga paragrafi (2) i këtij neni përcaktohet mënyra se si do të eliminohen pasojat e dëmshme të shkeljes, si dhe mënyra e tejkalimit të pasojave nga shkelja e kryer.
(4) Kur kryesues i shkeljes është një person juridik, procesverbali dhe urdhri për gjobë i nënshkruhet nga personi përgjegjës në personin juridik ose nga një person i autorizuar prej tij.
(5) Personi i autorizuar nga Enti Shtetëror i Statistikës është i detyruar të mbajë evidencë për urdhërit e gjobave të lëshuara dhe për rezultatin e procedurave të filluara.
(6) Drejtori i Enti Shtetëror të Statistikës përcakton formën dhe përmbajtjen e urdhrit për gjobë për shkelje.
Neni 58-v
Vendosja e shumës së gjobës për personin juridik bëhet në përputhje me Ligjin për shkeljet.
Neni 58-g
Për shkeljet e përcaktuara me këtë ligj, procedurë për shkelje zhvillon dhe sanksione për shkelje jep gjykata kompetente.
XIII. DISPOZITA KALIMTARE DHE PËRFUNDIMTARE
Neni 59
Derisa të miratohen aktet nënligjore të parashikuara me këtë ligj, do të zbatohen dispozitat ekzistuese, nëse nuk janë në kundërshtim me këtë ligj.
Neni 60
Enti Shtetëror i Statistikës vazhdon të kryejë veprimtarinë e tij sipas këtij ligji dhe ligjeve të tjera.
Drejtori do të miratojë brenda tre muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji aktet e përgjithshme për organizimin dhe funksionimin e Institutit, si dhe sistematizimin e punëve dhe detyrave.
Neni 61
Nga dita e hyrjes në fuqi e këtij ligji, nuk zbatohet më:
• Ligji për hulumtime statistikore me interes për Republikën (“Gazeta Zyrtare e RMV”, nr. 5/74 dhe 20/88)
• Ligji për hulumtime statistikore me interes për tërë vendin (“Gazeta Zyrtare e RMV”, nr. 39/77, 63/86 dhe 44/89).
Neni 62
Ky ligj hyn në fuqi të tetën ditë pas publikimit në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë”.
Dispozita nga ligje të tjera
Ligji për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për statistikat shtetërore (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr. 51/2011)
Neni 22
Klasifikimi i shoqërive tregtare sipas nenit 54-v, 54-7 dhe 54-d të këtij ligji bëhet në përputhje me nenin 470 të Ligjit për shoqëritë tregtare (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr. 28/2004, 84/2005, 25/2007, 87/2008, 42/10, 48/10 dhe 24/11).
Ligji për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për statistikat shtetërore (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 42/2014)
Neni 2
Drejtori dhe zëvendësdrejtori i Entit, të emëruar deri në ditën e fillimit të zbatimit të këtij ligji, vazhdojnë të ushtrojnë funksionin e tyre deri në përfundim të mandatit për të cilin janë emëruar.
Neni 3
Dispozitat e nenit 1 të këtij ligji fillojnë të zbatohen brenda një viti nga dita e hyrjes në fuqi e këtij ligji, përveç dispozitave që lidhen me kërkesën për njohjen e gjuhës së huaj, të cilat fillojnë të zbatohen pas dy vjetësh nga dita e hyrjes në fuqi e këtij ligji.
Ligji për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për statistikat shtetërore (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 192/2015)
Neni 12
Akti nënligjor i parashikuar për miratim me këtë ligj do të miratohet brenda 30 ditëve nga dita e hyrjes në fuqi e këtij ligji.
Ligji për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për statistikat shtetërore (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 83/2018)
Neni 2
Dispozitat e nenit 9, paragrafi 4, pika 5) të Ligjit për statistikat shtetërore (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr. 54/1997, 21/2007, 51/11, 104/13, 42/14, 192/15 dhe 27/16) dhe dispozitat e nenit 1 të këtij ligji, me të cilin ndryshohet nenin 9, paragrafi 4, pika 5), nuk do të zbatohen nga dita e hyrjes në fuqi e këtij ligji deri më 1 shtator 2018.
Neni 3
Drejtori i emëruar gjatë periudhës nga dita e hyrjes në fuqi e këtij ligji deri më 1 shtator 2018, është i detyruar të përmbushë kërkesën për njohjen e gjuhës së huaj brenda një viti nga data e emërimit të tij. Mandati i drejtorit që nuk përmbush këtë kërkesë brenda afatit të përcaktuar në paragrafi 1 të këtij neni, pushon automatikisht.
Ligji për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për statistikat shtetërore (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 220/2018)
Neni 4
Kryetari dhe anëtarët e Këshillit ekzistues të Statistikave të Republikës së Maqedonisë, të emëruar deri në ditën e hyrjes në fuqi të këtij ligji, vazhdojnë të ushtrojnë detyrën e tyre deri në emërimin e Këshillit të Statistikave të Republikës së Maqedonisë sipas këtij ligji. Kryetari dhe anëtarët e Këshillit të Statistikave të Republikës së Maqedonisë nga neni 1 i këtij ligji do të emërohen brenda 30 ditëve nga dita e hyrjes në fuqi e këtij ligji.
Neni 5
Komiteti koordinues nga neni 3 i këtij ligji do të formohet brenda tre muajve nga dita e hyrjes në fuqi e këtij ligji.
Ligji për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për statistikat shtetërore (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr. 31/20)
Neni 11
Aktet nënligjore të parashikuara me këtë ligj do të miratohen brenda tre muajve nga dita e hyrjes në fuqi e këtij ligji.