Auditimi i të dhënave

Statistikat në përgjithësi revidohen për të përfshirë informacione të reja dhe të përmirësuara burimore. Auditimi i të dhënave të publikuara është pjesë thelbësore e prodhimit të statistikave me cilësi të lartë.

Rishikimi i të dhënave është një proces normal në prodhimin e statistikave evropiane për të përmirësuar cilësinë e tyre. Auditimet ndjekin procedura standarde, të vendosura mirë dhe transparente.
Zbatimi i Politikës së auditimit në fusha të ndryshme statistikore është një aspekt i rëndësishëm i "praktikës së mirë të qeverisjes" në statistikat shtet;rore dhe rëndësia e saj është e barabartë si në nivel kombëtar ashtu edhe në atë ndërkombëtar.

Auditimi është pjesë përbërëse e prodhimit të rregullt statistikor, i cili kontribuon në përmirësimin e cilësisë së të dhënave të prodhuara statistikore, si dhe në saktësinë e tyre.

Duke pasur parasysh se misioni i Entit Shtetëror të Statistikave është prodhimi i të dhënave statistikore cilësore dhe të krahasueshme, me Politikën e auditimit vendoset një instrument i rëndësishëm për përmirësimin e cilësisë së të dhënave statistikore.
Qëllimi kryesor i Politikës së auditimit është të arrihet një transparencë më e madhe e të gjithë procedurës së auditimit të të dhënave statistikore, duke rritur kështu besimin në statistikat zyrtare dhe dobinë e të dhënave statistikore.

• Link deri te dokumenti i përpunuar i Auditimit
• Parimet e politikës së përbashkët për auditimin e statistikave evropiane
• Kalendari i auditimeve të rregullta

Auditime të mëdha

Auditimi kryesore janë ndryshime thelbësore në të dhënat e publikuara, për arsye të ndryshme: ndryshimi i burimeve, përditësimi i peshave, etj. Prandaj është e nevojshme të kthehet seria, sepse në të kundërt do të ndërpritet.

Arsyet që bëhen auditime të mëdha janë si më poshtë:

• Disponueshmëria e një burimi të ri të strukturuar të të dhënave që mblidhet në një interval më të gjatë (p.sh., 5 ose 10 vjet), siç janë regjistrimet dhe hulumtimet e tjera të mëdha statistikore.
• Përditësimi i peshave të vitit bazë në seritë e indekseve, zakonisht çdo 5 vjet.
• Ndryshimi në konceptet, përkufizimet dhe klasifikimet e përdorura për prodhimin e të dhënave statistikore.
• Hyrja në fuqi e një akti të ri ligjor.

Zakonisht, këto auditime përfshijnë ndryshime të mëdha metodologjike në hulumtime statistikore. Auditime të mëdha priten dhe planifikohen paraprakisht. Përdoruesit informohen paraprakisht për auditimet kryesore të ardhshme dhe paralajmërohet ndryshimi i serive kohore.

Rishikim i madh (benchmark) i llogarive kombëtare

• Enti Shtetëror i Statistikës i Republikës së Maqedonisë së Veriut do të realizojë gjatë vitit 2026 një rishikim të madh (benchmark) të llogarive kombëtare.
  Ky është një rishikim i rregullt, i planifikuar dhe i koordinuar nga Eurostat (National accounts coordinated 2024 benchmark revision – impact on annual main GDP and employment aggregates – Statistics Explained – Eurostat), i cili zbatohet në mënyrë të harmonizuar në vendet anëtare të Bashkimit Evropian (BE), vendet anëtare të EFTA-s, si dhe në vendet kandidate për anëtarësim në BE, në përputhje me Politikën Evropiane të Harmonizuar për Rishikime (HERP), duke siguruar krahasueshmërinë e llogarive kombëtare në nivel evropian.
  Në kuadër të ciklit të rishikimit benchmark 2024, gjatë vitit 2024 rishikimin e madh (benchmark) e realizuan 26 shtete anëtare të BE-së, ndërsa Luksemburgu e realizoi atë në vitin 2025. Gjatë vitit 2025, rishikimin benchmark e realizuan edhe vendet e EFTA-s – Zvicra, Norvegjia dhe Islanda.
  Qëllimi kryesor i rishikimit benchmark është të sigurojë cilësi më të lartë, krahasueshmëri më të mirë dhe përputhshmëri të plotë të llogarive kombëtare me standardet më të fundit statistikore evropiane dhe ndërkombëtare.
  Përmes këtij rishikimi do të sigurohen tregues makroekonomikë cilësorë, të saktë dhe të krahasueshëm ndërkombëtarisht, të cilët do të shërbejnë si bazë më e besueshme për analizat ekonomike, hartimin e politikave dhe kërkimet shkencore.
  
  Objektivat kryesore të rishikimit
  
  
• zbatimi i përmirësimeve metodologjike dhe metodave të reja për llogaritjen e kategorive të veçanta, në përputhje me standardet ndërkombëtare;
• përmirësimi i burimeve statistikore dhe administrative të të dhënave;
• futja e klasifikimeve dhe nomenklaturave të reja;
• korrigjimi i mangësive të identifikuara dhe përmirësimi i konsistencës së të dhënave.
• Rishikimet e mëdha benchmark janë pjesë e rregullt dhe e domosdoshme e zhvillimit të sistemit të llogarive kombëtare. Përmes tyre përmirësohet cilësia e përllogaritjeve statistikore nëpërmjet zbatimit të metodologjive të reja, përdorimit të burimeve më cilësore të të dhënave dhe përvojës së fituar gjatë periudhës së mëparshme. Këto rishikime kontribuojnë në një mbulim më të plotë, saktësi, besueshmëri dhe konsistencë të brendshme të të gjitha nën-sistemeve të llogarive kombëtare.
  
  Njëkohësisht, rishikimi benchmark siguron një shkallë më të lartë të harmonizimit të llogarive kombëtare me të dhënat dhe statistikat që prodhohen nga institucionet kompetente të sistemit kombëtar statistikor.
  Rishikimi i mëparshëm benchmark i llogarive kombëtare në Entin Shtetëror të Statistikës u realizua në vitin 2014.
  
  Rishikimi benchmark në vitin 2026 përbën gjithashtu një instrument të rëndësishëm për harmonizimin e mëtejshëm të sistemit statistikor të Republikës së Maqedonisë së Veriut me Sistemin Evropian të Llogarive Kombëtare dhe Rajonale (ESA 2010). Ai përfaqëson një hap tjetër të rëndësishëm në procesin e harmonizimit me rregulloret evropiane dhe standardet statistikore në fushën e llogarive kombëtare.
  
  Çfarë do të përfshijë rishikimi në vitin 2026?
  
  Në kuadër të rishikimit benchmark do të zbatohen:
  
  
• përmirësimet metodologjike të zhvilluara pas vitit 2014, si rezultat i projekteve të shumta ndërkombëtare dhe mbështetjes së ekspertëve nga Bashkimi Evropian dhe Eurostat në fushën e statistikave makroekonomike dhe llogarive kombëtare;
• përmirësime në përdorimin e burimeve statistikore dhe administrative të të dhënave;
• futja e versionit të ri të Klasifikimit të Konsumit Individual sipas Qëllimit (COICOP 2018);
• rishikimi i llogarive kombëtare në bazë të rezultateve të Regjistrimit të Popullsisë, Ekonomive Familjare dhe Banesave në Republikën e Maqedonisë së Veriut, 2021.
  
  
  Rishikimi benchmark do t'i nënshtrohet verifikimit nga Eurostat.
  
  Periudha e rishikimit dhe publikimi i të dhënave
  
  Viti bazë (benchmark) i rishikimit është 2022.
  
  Rishikimi do të përfshijë të dhënat për periudhën 2018–2023.
  
  Të dhënat e rishikuara do të publikohen më 30 shtator 2026.
  
  Enti Shtetëror i Statistikës do t'i informojë rregullisht përdoruesit për ecurinë e rishikimit benchmark, rezultatet e tij dhe për të gjitha çështjet e rëndësishme që lidhen me procesin e rishikimit.
  

Informacion për përdoruesit e të dhënave të vlerësimit të popullsisë

Enti Shtetëror i Statistikave ka kryer rikthim të serisë së vlerësimeve të popullsisë në periudhën ndërmjet Regjistrimit të 2002 dhe Regjistrimit të 2021 Ky aktivitet i kthimit të serive të të dhënave të popullsisë është një praktikë e zakonshme në mbarë botën pas çdo regjistrimi të kryer. Kur përdorni të dhënat e vlerësimit të popullsisë, është jashtëzakonisht e rëndësishme që të mbani parasysh informacionin e mëposhtëm në mënyrë që të përdorni të dhënat më të rëndësishme të disponueshme nga faqja jonë e internetit.

1. Informacione metodologjike
 

1. Grupi i të dhënave në folder
   Vlerësimet e popullsisë së Regjistrimit 2002 (të dhëna të arkivuara), për periudhën 31 dhjetor 2002 deri më 31 dhjetor 2020, janë llogaritur në bazë të të dhënave nga Regjistrimi 2002, duke marrë parasysh numrin e lindjeve, vdekjeve, migrantëve dhe personat e shpërngulur sipas komunës ku kanë jetuar personat dhe vitit kur ka ndodhur ngjarja. Të gjitha këto të dhëna janë marrë nga burime administrative.
2. Ndryshe nga të dhënat administrative, regjistrimet kryhen në terren dhe për këtë arsye pritet të shfaqen dallime të caktuara në numrin e popullsisë dhe shpërndarjen e saj nëpër komuna ndërmjet dy regjistrimeve.
3. Dallimi në numrin e popullsisë midis vlerësimeve të bëra sipas Regjistrimit 2002 dhe rezultateve të Regjistrimit 2021 është rezultat i emigrimit të paregjistruar.
4. Prandaj, ESHS realizoi vlerësim të popullsisë me gjendje fillestare nga Regjistrimi i vitit 2021, duke i kthyer përllogaritjet në Regjistrimin e vitit 2002.
5. Përllogaritjet e kthimit të vlerësimeve synojnë të ofrojnë të dhëna më të rëndësishme për madhësinë e popullsisë bazuar në një situatë më të afërt historike. Kjo do të thotë, përllogaritjet e bazuara në të dhënat nga Regjistrimi i vitit 2021 kundrejt të dhënave nga Regjistrimi i vitit 2002.
6. Në bazë të të dhënave të disponueshme, ESHS arriti të identifikojë personat e zhvendosur që nuk janë të regjistruar në burimet administrative, për dallim nga ata persona që nuk figurojnë në Regjistrimin e vitit 2021 dhe që përfshihen në totalin e popullsisë.
7. Fatkeqësisht, ESHS nuk arriti të gjejë burime relevante të të dhënave për vitin kur personat janë larguar.
8. Për shkak të kësaj mangësie, metodologjia e përdorur për vlerësimin e popullsisë bazohet në një interpolim linear të modifikuar në të cilin modifikimi i referohet intensitetit të migrimeve për vit kalendarik, të marrë nga statistikat e vendeve të tjera (të njohura si mirros statistics).
9. Si pasojë e këtyre faktorëve, ESHS ka përllogaritur numrin e popullsisë në periudhën ndërmjet dy Regjistrimeve vetëm në nivel shtetëror.
10. Në mënyrë shtesë, ESHS ka përllogaritur numrin e përgjithshëm të popullsisë dhe sipas rajoneve statistikore për periudhën 2017-2021.

2. Udhëzime për përdoruesit e të dhënave kur përdorin seritë e reviduara të të dhënave të popullsisë

 1. Të dhënat zyrtare të vlefshme të popullsisë janë të dhënat e përllogaritura në bazë të Regjistrimit të vitit 2021, të paraqitura në folderin Vlerësimi i popullsisë sipas Regjistrimit 2021.
 

2. Niveli më i ulët për të cilin disponohen këto të dhëna është rajoni statistikor, por vetëm për periudhën nga 1 janari 2017 deri më 1 janar 2021.
 

3. Të dhënat mbi vlerësimet e popullsisë sipas Regjistrimit të vitit 2002 janë të dhëna historike të arkivuara.

3. Auditimi i të dhënave nga Anketa e Fuqisë Punëtore (2017-2021)

Në përputhje me rezultatet e publikuara nga Regjistrimi i popullsisë, ekonomive familjare dhe banesave në Republikën e Maqedonisë së Veriut për vitin 2021, Enti Shtetëror i Statistikave (ESHS) ka ka bërë auditimin e të dhënave nga Anketa e Fuqisë Punëtore (AFP) për periudhën 2017-2021. Ky auditim është bërë për të siguruar saktësi dhe rëndësi më të madhe të të dhënave statistikore.

Duke përdorur seritë më të fundit të të dhënave nga Regjistrimi 2021 dhe duke aplikuar metodën e kalibrimit me SAS Macro Calmar, të dhënat u përshtaten sipas gjinisë, grupmoshave pesëvjeçare dhe rajoneve. Kjo procedurë bëri të mundur kryerjen e përllogaritjeve të reja dhe kthimin e serisë së të dhënave për periudhën 2017-2021.

Përllogaritjet e reja dhe të dhënat e reviduara janë të disponueshme në faqen tonë të internetit. Këto të dhëna janë jashtëzakonisht të rëndësishme për analizën e tregut të punës dhe ne ftojmë të gjitha palët e interesuara t'i shqyrtojnë dhe t'i përdorin ato për analizën dhe hulumtimet e tyre.

Ndryshimi i vitit bazik

Enti Shtetëror i Statistikave, për të ndjekur rekomandimet e Eurostat-it, në Rregulloren për statistikat afatshkurtra, në vitin 2018 ka ndryshuar vitin bazik për të gjitha hulumtimet afatshkurtra në fushën e industrisë, çmimeve, ndërtimtarisë dhe tregtisë. Viti i ri bazik nga janari 2018 është 2015. Të gjithë indekset deri në vitin 2018 janë të përpunuara në vitin e ri bazik dhe janë publikuar në bazën e të dhënave Makstat të ESHS-së.

Indekset deri në vitin 2017 me vitin bazik 2010 janë të arkivuara dhe disponohen gjithashtu në bazën e të dhënave Makstat në fushat përkatëse.

Kalendari i rishikimit të rregullt