Државен завод за СТАТИСТИКА

Политики и стратегии

Политика за користење на вештачка интелигенција

ВОВЕД

Дигиталната трансформација во јавниот сектор, вклучувајќи ги и националните статистички институции, создава нови можности за подобрување на ефикасноста, автоматизацијата, комуникацијата и процесите за обработка на податоците. Во последните години, платформите базирани на вештачка интелигенција (ВИ), особено моделите за природен јазик (LLMs), стануваат широко достапни и користени во работењето и секојдневието.

Развојот и примената на генеративните технологии базирани на вештачка интелигенција (ВИ) претставуваат важен технолошки напредок кој носи можности, но и ризици, особено во институции кои обработуваат податоци од јавен интерес и што влијаат врз јавни политики, економски модели и меѓународна координација.

Државниот завод за статистика (ДЗС) има обврска да ги применува највисоките стандарди утврдени во Европскиот статистички систем (ESS), Европскиот кодекс на добра пракса и упатствата на Европската комисија, вклучително и:

  • Ethics Guidelines for Trustworthy AI (EC, 2019)
  • Living Guidelines on the Responsible Use of Generative AI in Research (EC, 2024).

Оваа политика обезбедува насоки за контролиран, етички и безбеден пристап за користење генеративни ВИ-системи, без да се ограничи можноста за иновација, продуктивност и развој на дигитални компетенции кај вработените.

Цел

Користењето на вештачката интелигенција (ВИ) претставува примена на напредни технологии за автоматизација, анализа и поддршка на процесите во статистичкото производство и работењето на Државниот завод за статистика (ДЗС). 

Оваа политика ја утврдува рамката за одговорно, транспарентно, безбедно и ефикасно користење ВИ во процесите на официјалната статистика, со цел:

  • Подобрување на квалитетот на статистичките податоци
  • Зголемување на ефикасноста на статистичките процеси
  • Унапредување на услугите кон корисниците.

Целта на оваа политика е да обезбеди јасни насоки за сите вработени во Државниот завод за статистика на Република Северна Македонија при донесувањето одлуки и спроведувањето активности поврзани со користењето ВИ, со цел институцијата да обезбеди одговорно, безбедно и етичко користење на ВИ во сите релевантни процеси.
Политиката за вештачка интелигенција (ВИ) е усогласена со стратегиските документи на Државниот завод за статистика, вклучувајќи ги Стратегискиот план, Политиката за квалитет и Политиката за информациска безбедност.
Оваа политика ја регулира употребата на ВИ во Државниот завод за статистика, со цел:

  • Да се заштитат доверливите и личните податоци
  • Да се овозможи иновација и дигитална трансформација
  • Да се обезбеди усогласеност со европските стандарди
  • Да се развијат дигиталните компетенции на вработените.

Клучна порака: ВИ е моќна алатка што може да ги подобри ефикасноста и креативноста, но мора да се користи одговорно, етички и во согласност со регулативите.

Забелешка: Подготвено со техничка поддршка од вештачката интелигенција (ВИ) со извршена проверка и валидација од страна на вработен.

Документот можете да го преземете на следниот линк:

Политика за користење на вештачка интелигенција